مستندسازی نقض حقوق بشر در محیط‌های چالش‌برانگیز

فیس‌بوک و انتخابات ۱۳۸۸ ریاست جمهوری در ایران

دولت ایران برای اولین بار تحریم استفاده آزاد از فیس‌بوک را در ژانویه سال ۲۰۰۹ (دی‌ماه ۸۸ خورشیدی) لغو کرد، اما دوباره فیس‌بوک را در سه روز کلیدی مناظره‌های تلویزیونی پیرامون انتخابات ریاست جمهوری در ماه مه ۲۰۰۹، مسدود کرد. فیلتر کردن مجدد فیس‌بوک درست بعد از آن انجام شد که مقام‌های ایران متوجه شدند از این وب‌سایت توسط کاندیداهای مخالف دولت برای تقویت آرای خودشان استفاده می‌شود. صفحه فیس‌بوک میرحسین موسوی، تا فوریه ۲۰۱۳ دارای هشت هزار و ۲۸۸ هوادار بود.

دسترسی مردم به فیس‌بوک با وجود محدودیت چگونه بود؟ مردم از وی-پی-ان و برنام‌های فیلترشکن، مثل TOR استفاده کردند. شما در درس پنجم با این ابزارهای فیلترشکن آشنا خواهید شد.

فیس‌بوک: ابزاری مفید یا خطری بالقوه

در حالی که فیس‌بوک برای جمع‌آوری اطلاعات ابزار بسیار مفیدی است، برخی از وجوه منفی آن به قرار زیر است:

  • برخی دولت‌ها به اقتضای منافع سیاسی و گاه به‌طور دائم دسترسی به فیس‌بوک را مسدود کرده تا جلوی جریان اطلاعات را گرفته، به شهروندان امکان سازماندهی آنلاین را ندهند.
  • انتشار اطلاعات توسط شاهدان عینی روی فیس‌بوک گاه می‌تواند خطرناک باشد، مخصوصا وقتی حکومت‌ها نیز به آن دسترسی داشته باشند.
  • محتویات، اطلاعات و نرم‌افزارهایی که در فیس‌بوک ارائه می‌شوند تحت کنترل تهیه‌کننده و کاربران نیست.
  • امکان دریافت ویروس یا دیگر بدافزارها از طریق فیس‌بوک وجود دارد.
  • اگر فیس‌بوک تنها منبع اطلاعاتی‌تان است، بیشتر اطلاعات شما محدود به ساکنان مناطق شهری با دسترسی به اینترنت پرسرعت است و احتمال دارد صدای دیگران که به اینترنت دسترسی ندارند شنیده نشود.